الباب السابع و السبعون في معرفة الجهل ( [ قسمت اول از ] متن ) قال الصادق ( ع ) : الجهل صورة ركبت في بنى آدم ( في الدنيا ) اقبالها ظلمة و ادبارها نور ، و العبد متقلب معها ( بها ) كتقلب الظل مع الشمس ، أ لا ترى الى الانسان تجده جاهلا بخصال نفسه حامدا لها عارفا بعيبها في غيره ساخطا لها ، و تارة تجده عالما بطباعه ساخطا لها حامدا في غيره ، فهو متقلب بين - العصمة و الخذلان . [ ( ترجمه ) ] باب هفتاد و هفتم در شناخت نادانى حضرت صادق ( ع ) فرموده است : نادانى صورتيست كه در وجود آدمى درست مىشود كه رو آوردن آن به انسان موجب تاريكى و تيرگى قلب او گشته ، و پشت كردن و دور شدن آن سبب نورانيت و روشنائى و صفا مىشود ، و آدمى در ميان اين دو حالت هميشه متحول است ، مانند آفتاب كه به تبع وجود آن يا روشنائى است و يا سايه و تاريكى . توضيح آنكه : اگر از تابش نور و تجلى آفتاب مانعى نبود ، جلوهء نور آن گسترده شده و احاطه به اجسام پيدا مىكند ، و اگر حائلى به وجود آمد ،